Medeniyetin tarım devrimiyle başladığını söyleyebiliriz. Tarımın keşfinden sonra insanlar yerleşik hayata geçme ihtiyacı duydu ve bugünkü anlamda kent yerleşimleri böyle doğdu. Tarım, önemini hiçbir zaman yitirmeyecek bir faaliyet. Ancak sürdürülebilirlik tarım için önemli bir kıstas olarak kabul edilmekte.
Sürdürülebilirlik ilkeleriyle tarımdan daha çok verim almak ve ekolojiye katkı sağlamak mümkün.
Sürdürülebilirlik Tarımda Neden Önemli?
Endüstriyel tarım, yanlış uygulamalarla bölgesel ve küresel zararlara sebep olabilir. Su kaynaklarının yoğun kullanımı tükenmeye sebep olabilir ayrıca tarım kuruluşlarının gaz salınımları hem bölgeye hem de ekosisteme zarar verebilir. Bu durumda sürdürülebilirlik tarım için vazgeçilmez bir ilke olarak kabul edilmelidir.
Sürdürülebilir Tarım Ne Değildir?
Sürdürülebilirlik, kamuoyunda genellikle yanlış anlaşılan bir kavram. Örneğin, sürdürülebilir tarım çoğunlukla organik tarım ile karıştırılır. Ancak sürdürülebilirlik, ilkel ve teknolojiden uzak yöntemlerin benimsenmesi değil, aksine teknolojik yöntemlerin doğaya uygun hâle getirilmesidir. Elbette, organik ürünler yetiştirmek de sürdürülebilir tarım kapsamında mümkün olabilir ancak kavramın tanımı kesinlikle bu değil.
İlginizi çekebilir: Topraksız Tarım Nasıl Yapılır?
Nitekim organik tarımın sürdürülebilir olacağının hiçbir garantisi yoktur. Örneğin belli bir bölgede yanlış ekin ekildiğinde, bu ekinin yayılması hayvan ve bitki faunasını tehdit edebilir. Tarihte işgalci ot ve ekinlerden kaynaklı birçok hastalık görülmektedir. Dolayısıyla tarımın ilkel yöntemlerle yapılması ve organik ürünler elde edilmesi, sürdürülebilir olacağının garantisi değildir.
Sürdürülebilir Tarımın İlkeleri Nelerdir?
- Toprakta geriye dönüşü olmayan değişimlerin (erozyon vs) tamamen önlenmesi.
- Tarım esnasında yapılan sulama gibi işlemlerin aşırı kaynak tüketimine engel olması.
- Tarım faaliyetlerinin ekolojik dengeye katkı sağlayabilmesi.
- Üretilen ürünlerin sağlığa yararlı olması.
- Çevredeki ekosistemin, hayvan ve bitki faunasının kötü engellenmesinin önüne geçilmesi
Sürdürülebilir Tarım Neden Önemli?
Dünya nüfusu büyük bir hızla artıyor. Özellikle Çin, Hindistan gibi bölgelerde milyarlarla ifade edilen bir nüfus söz konusu. Avrupa ve Amerika kıtalarında da yakın zamanda nüfusun milyarları bulacağı tahmin edilmekte. Bu durum, ilerleyen yıllarda ciddi bir besin ihtiyacı yaratacak. Endüstriyel tarımın temel amaçlarından biri, günümüzde ve gelecek yıllarda herkesin temel ihtiyaçlara erişimini sağlayabilmektir.
Gıdanın uygun maliyetle ve bol sayıda üretilmesi, bugün dünyanın en büyük sorunlarından biri olan besin kaynaklarına ulaşma problemini azaltabilir, hatta tamamen ortadan kaldırabilir. Hayatını sürdürmek ve temel ihtiyaçlarını karşılamak, Birleşmiş Milletler tarafından dünyada yaşayan herkesin temel hakkı olarak görülmektedir. Sürdürülebilir tarım, bugün besin erişimi zorluğu olan birçok yerde faydalı olacaktır.
Diğer yandan, günümüzde çevreye büyük zararlar veren endüstriyel tarım kuruluşları bulunuyor. Sürdürülebilir tarım, olumsuz çevre koşullarının önüne geçmeyi ilke hâline getirmiş bir yöntem. Üretim yaparken ve kâr elde ederken ekosisteme katkı sağlamak sürdürülebilir tarım ile mümkün olabilir.
Sürdürülebilir Tarımın Faydaları
- Sürdürülebilir tarım, küçük alanlardan maksimum verim alınmasını sağlayabilir. Bugün Hollanda’da geçerli olan sürdürülebilir tarım uygulamaları sayesinde, küçük sera alanlarında birden fazla ürün yetiştirmek mümkün olabilmektedir.
- Sürdürülebilirliğin uygulandığı bir çiftlik, çevredeki bitki ve hayvanlar için de yaşam alanı oluşturacak ve ekosistemi olumlu etkileyecektir. Verimli topraklar, hayvanlar için de bir yaşam alanı olacak, aynı zamanda tarımsal üretime de katkı sağlayacaktır.
- Toprağın verimli hâle getirilmesi, yıllar boyunca kullanılmasını sağlayabilir. Sürdürülebilir tarım uygulamalarıyla topraktaki verimi artırmak mümkündür.
- Sürdürülebilir tarım, bölgesel ve küresel çapta gıda ihtiyacının karşılanmasını sağlar. Bol ve sık hasat yapma olanağı olduğu için, gıdaya erişim sorununu tamamen ortadan kaldırabilir.
- İstihdam da sürdürülebilir tarımın faydaları arasındadır. Bu ilkeyle çalışan çiftlikler bölgede yoğun istihdam sağlayarak işsizlik seviyesinin azalmasına katkıda bulunur.