Bir damlası dahi boşa harcanamayacak kadar değerli. Ancak bilinçsiz tüketimle tonlarcası heba oluyor. Tüm dünyada su ile ilgili tehlike çanları çalarken, maalesef Türkiye de bu vahim durumdan payını alıyor.
1993 yılından beri her yıl 22 Mart’ta kutlanan bugünde suyun önemine odaklanıyor. Dünya Su Gününde; küresel su kriziyle mücadele için harekete geçmek, suyun doğru ve bilinçli kullanılmasını teşvik etmek, su sorunlarını anlamak, küresel ısınma ve suyun dikkatsizce tüketimine ilgi çekilmesi amaçlanıyor. 2024 yılı için Dünya Su Günü teması ise teması ise “Barış için Su” olarak belirlendi.
Bu tema ile suya erişimde kimsenin geride bırakılmaması, suyun kullanım ve yönetiminde herkesin ihtiyaçlarının gözetilmesi ve suyun daha barışçıl bir dünya için önemli bir aktör olarak değerlendirilmesine vurgu yapılıyor.
Birleşmiş Milletler (BM) Dünya Su Kalkınma Raporu’na göre, dünya genelinde 3 milyardan fazla kişi ulusal sınırları aşan suya bağımlı halde yaşıyor. Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli’nin (IPCC) 2022 yılında yayınladığı bir rapora göre ise dünya nüfusunun yaklaşık yarısı, yılın bir bölümünde ciddi bir su kıtlığı yaşıyor.
Aynı zamanda Dünya Sağlık Örgütü ve Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu’nun 2023 yılında açıkladığı verilere göre 2,2 milyar kişi hâlâ kaliteli ve yeterli içme suyuna ulaşamıyor.
Ülkemizde de durum farklı değil ne yazık ki DSİ verilerine göre Türkiye’de kişi başına yıllık 1312m3 su düşüyor. Bu veriyle Türkiye su stresi yaşayan ülkeler kategorisinde yer alıyor.
Şimdiye kadar Türkiye’de 71 milyon dekar tarım arazisi sulamaya açıldı. Bu tarım faaliyetlerinin yaygınlaşması adına güzel bir gelişme olsa da kullanılan yanlış sulama teknikleri su rezervine ciddi bir zarar veriyor. Öyle ki Türkiye’de tüketilen 58 milyar metreküp suyun 45 milyarı, yani yüzde 77’si tarımda kullanılıyor.
Uzmanlar ve resmi makamlar da Türkiye’de yaygın olarak kullanılan yüzey sulama yerine, yağmurlama ya da damla sulama teknikleri kullanılarak ciddi bir tasarruf sağlanacağı görüşünde. Geleneksel sulama yöntemlerinin yerine modern yöntemlere geçiş, suyun etkin bir şekilde kullanılmasını sağlayarak su tasarrufu sağlayabilir ve tarımsal verimliliği artırabilir.
Örneğin, yağmurlama sulama ve damla sulama gibi modern sulama teknikleri, suyun doğru yerlere yönlendirilmesini sağlayarak israfı minimize eder. Yağmurlama sulama, suyun püskürtülmesiyle bitkilere ulaşırken, rüzgar veya buharlaşma gibi etkenler nedeniyle bir kısmının kaybı yaşanabilir. Ancak modern sistemlerle bu kayıplar azaltılabilir ve %35-40 oranında su tasarrufu sağlanabilir. Benzer şekilde, damla sulama ile suyun doğrudan bitki köklerine verilmesi, suyun etkin kullanımını sağlar ve %65-70 tasarruf elde edilebilir.
Türkiye gibi su kaynaklarının sınırlı olduğu bölgelerde, tarımda suyun verimli kullanılması hayati önem taşır. Ancak ülkemizde suyun büyük bir kısmı tarımsal faaliyetlerde israf edilmektedir. Bu nedenle, modern sulama tekniklerine geçiş yaparak suyun daha etkin kullanılmasını sağlamak, hem çiftçilerin hem de ülke ekonomisinin çıkarlarına hizmet eder. Bu yöntemler, sürdürülebilir tarım uygulamalarını teşvik ederken, su kaynaklarının korunmasına da katkı sağlar.
Suyu korumak için biz neler yapabiliriz?
Su insan için önemli olduğu gibi doğal yaşam için olmazsa olmaz bir ekosistem. Uzmanlara göre suyu korumanın ilk adımı bu ekosistemi anlamaktan geçiyor. Akabinde alınabilecek bireysel önlemlerle tüketimi azaltarak tasarruf sağlamak, su kaynaklarının daha sürdürülebilir olmasına katkı sağlamak mümkün. İşte bunun için uygulanabilecek bazı yöntemler;
Kişisel temizlik ve bakım yapılırken muslukları kapatabilir, sebze meyveler akan suda değil kabın içinde yıkayabilir, balkon, bahçe ve otomobil gibi alanlar hortumla değil kovaya su doldurularak yıkayabilir, tesisatlardaki su kaçakları giderilebilir, tuvalet sifonlarının rezervuarları küçültülebilir.
Ayrıca tarımda yüzey sulama yerine yağmurlama ya da damla sulama yöntemi kullanılarak önemli bir tasarruf sağlanabilir.