İstanbul’da Çöp Gazından Elektrik Üretiliyor

çöp depolama

İstanbul’daki düzenli depolama sahalarında oluşan çöp gazından 54 MW elektrik enerjisi üretilmektedir. Üretilen bu elektrik 1.2 milyon nüfusun ihtiyacını karşılamaktadır.

15 milyona yaklaşan nüfusu ve TÜİK verilerine göre kişi başı günlük ortalama atık miktarı 1,16 kilogram olan İstanbul’da her gün 17 bin tondan fazla evsel atık oluşuyor. Bu atıklar İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne ait Kemerburgaz Odayeri, Silivri Seymen ve Şile Kömürcüoda’da olmak üzere 3 adet düzenli depolama sahasında çevreye ve insana zarar gelmeyecek şekilde güvenle bertaraf edilmektedir.

Türkiye´de ilk defa uygulanan evsel atık düzenli depolama alanlarında, organik materyallerin oksijensiz ortamda bakteri faaliyetleri sonucu çürümesiyle çöp gazı (metan,azot,karbondioksit) oluşmaktadır. Düzenli depolama sahalarında oluşan çöp gazı/depo gazı, toplanıp değerlendirilmediği takdirde, yanıcı ve patlayıcı özelliğinden dolayı insan ve çevre sağlığı açısından büyük risk taşımaktadır.

Düzenli depolama alanlarında açılan kuyulardan çekilen depo gazı gaz kolektörüne iletilerek belirli işlemlerden geçirildikten sonra arıtılmış hale geliyor. Arıtılmış çöp gazı içten yanmalı motorlarda yakılarak mekanik enerjiye ve ardından elektrik enerjisine çevriliyor.

çöp gazı tesisi

Depolama alanlarında oluşan gazın %50’den fazlası metan gazı (CH4) içeriyor. Karbondioksit gazına göre 21 kat daha fazla sera etkisine yol açan metan gazının toplanıp enerjiye dönüştürülmesi hem enerji ihtiyacını karşılaması hem de emisyonun azaltılarak iklim değişikliğinin önüne geçilmesi açısından büyük önem taşıyor.

İstanbu’da yer alan bu üç düzenli depolama tesisinde yalnızca atıkların düzenli depolanması sağlanmıyor aynı zamanda atık geri kazanımı ve kompostlama da yapılıyor. Evsel atık öncelikle tam otomasyonlu mekanik ayrıştırıcılardan geçiyor ve içerisindeki alüminyum,demir, plastik, metal, cam, hurda, granül, kağıt ve karton gibi geri dönüşmesi mümkün olan atıklar ayrıştırılarak ekonomiye geri kazandırılıyor.

Kalan organik kısımdan ise yılda ortalama 19.000 ton kompost gübre üretiliyor. Gübre İstanbul’u yeşillendirmek için park ve bahçelerde çiçek üretiminde kullanılıyor.

Evsel atıkların geri dönüşümü ile hem atıklar ekonomiye kazandırılıyor hem de yılda 170.000 ton sera gazı azaltımı sağlanmış oluyor.

düzenli depolama alanı

Düzenli Depolama Alanı ve Vahşi Depolama Alanı Arasındaki Farklar

Düzenli depolama alanları, vahşi depolama alanından farklı olarak rüzgarın etkisi ile etrafa yayılmaz, çevreye kötü koku yaymaz ve haşere üremesinin önüne geçer. Sızıntı suları kil ve/veya geomembranlarla kontrol altına alınıp drenaj sistemi ile toplanır ve arıtılarak yeraltı sularını kirlenmeye karşı korur. Ayrıca atığın içerisinde bulunan CO2 ve CH4 gazı depolanıp yakılarak elektrik enerjisi veya sıcak su, buhar elde edilir.

Çöp Gazından 1,2 Milyon Nüfusun Elektrik İhtiyacı Karşılanıyor

İstanbul’daki düzenli depolama sahalarında oluşan çöp gazından toplamda 54 MW elektrik enerjisi üretilmektedir. Tamamen çöp gazından elde edilen elektrik enerjisi ile yaklaşık 1,2 milyon nüfusun evsel elektrik ihtiyacı karşılanabilmektedir. Farklı bir deyişle, Trabzon büyüklüğündeki bir şehrin evsel elektrik ihtiyacını karşılayacak kadar elektrik üretilmektedir.

Asya ve Avrupa Yakası’nda olmak üzere her gün ortalama 17.500 tonu ayrıştıran ve bertaraf eden İSTAÇ, ülke ekonomisine büyük katkı sağlıyor. İSTAÇ ayrıca, ISO 14064 Standardı kapsamında Kurumsal Sera Gazı Doğrulama Belgesi alan ilk Türk Kuruluşudur.

kompost tesisi

Enerji Üretiliyor, Karbon Salımı Azalıyor

Düzenli depolama sahalarında depo gazından elektrik enerjisi üretilirken, aynı zamanda karbon salımı azaltılıyor, atmosfer ve çevre korunuyor.

“Çevre Dostu Enerji Üretimi” sloganıyla başlatılan projede metan ve diğer gazlar toplanarak temiz enerjiye dönüşüyor. Gold Standart tarafından tescil edilmiş proje ile 2011 – 2015 Eylül döneminde 5,7 Milyon ton karbon salımının azaltılması sağlanmıştır.

Kapasite artışlarıyla birlikte mevcut durumda yıllık 1,5 milyon ton karbon salımının azaltılması sağlanmaktadır. Bu rakamı bir örnek ile açıklamak gerekirse, İstanbul’daki araç sayısının %25’i olan 800 bin aracın bir yıl boyunca trafikten çekilmesine eşdeğer bir karbon salımı azaltım miktarına karşılık gelmektedir.

Yazar Hakkında

Pınar Eşkin

Çevre Mühendisi, doğa aşığı, Ekolojist.net kurucusu.

Düşüncelerinizi Paylaşın