Çevre Kirliliği ve İklim Değişikliği

İklim değişikliği
Yazan Ekolojist

Çevremiz Kirleniyor, İklimler Bizi Terk Ediyor

Fosillerin yakılarak, enerjiye dönüştürülmesinin bir süre sonra çevre kirliliğine sebep olduğu anlaşıldı. Bunun yanı sıra ağaç ve orman eksikliği de havadaki oksijen yetersizliğine sebep oluyor. Bir de üstüne sanayileşmenin artması sonucu dünyanın sıcaklığı giderek artmaya başladı.

19. yüzyılda yaşanan bu olaylar sonucunda küresel ısınma sorunu ortaya çıktı. 1860 yılında yaşanılan rekor sıcaklık, 1998 yılında bir yenisi ile kırıldı. Bu durum böyle devam ederse 2100 yılı için beklenen durumlar sıcaklıkların daha da artması ve deniz seviyelerinin 15 ile 95 cm arasında yükselmesini tetikleyecek.

Küresel ısınma bunların yanı sıra kuraklığa sebep oluyor. Kuraklık sonucunda orman yangınları boy gösteriyor. Yaşanılan çevre kirliliği ve iklim değişikliği birbiri ile doğru orantıda artıyor diyebiliriz.

Balık Araştırmaya Gidip Küresel Isınma Buldular

2009 yılında bir araştırma ekibi Norveç’te büyük balıklar ile ilgili bir araştırma yapmak üzere yola çıktılar. Deniz radarı ile Norveç denizine açıldılar. Sera gazlarının en güçlüsü olan metan gazının deniz yatağı üzerinde eriyerek ilerlemesine şahit oldular.

Kutuplara yakın olan bölgelerde özellikle de Kuzey Kutbunda toprağın bir bölümü sürekli olarak donmuş haldedir. Bu bölüme Permafrost adı verilir. Kuzey yarım kürenin yaklaşık %24’ü permafrost özelliğe sahip. Toprağa permafrost diyebilmek için en az iki yıl boyunca donmuş halde kalması gerekiyor.

permafrost

Permafrost Çözünmesi Artacak

Güney yarım kürede ise permafrost bulunuyor ancak tamamı buzulla kaplı olduğundan Antartika için bu ifade kullanılmıyor. Bu sebeple güney yarım küreni yüz ölçümü olarak oldukça az bir alanı bu özelliği taşıyor.

Permafrost’un donmuş halde bulunması tehlike arz etmezken iklim değişikliği nedeni ile erimesi sonucu yapısında bulunan yüksek miktardaki karbon ve metanı açığa çıkarıyor.  Aslında permafrostta tahmin edilen ölçeklerde bir çözülme yüzyıllar içerisinde gerçekleşecekti. Elbette çözülmeye neden olacak şartları doğa var ederse.

Ancak IPCC verilerine göre 21. yüzyılın ortalarında permafrost %20-%35 oranında çözülmüş olacak. Birleşmiş Milletler İklim Programına göre ise 2080 yılında çözülme %30-%50 boyutuna kadar gelecek.

Küresel ısınma ve iklim değişikliği nedeni ile Kanada’da kış aylarında bile çözülmeler yaşanabiliyor.

kanada permafrost

Kanada

Permafrost Çözünmesi Dünya’nın Sonunu Getirebilir

Permafrostun içerisinde dünya karbonunun üçte birinin ve yüksek miktarda organik materyalin gömülü olduğu tahmin ediliyor. Uzmanlar karbon yutağı olarak adlandırılan kuzey kutup dairesinin 2020’li yıllara gelindiğinde karbon kaynağına dönüşeceğini düşünüyorlar.

Permafrost içerisinde gömülü olarak bulunan metanın açığa çıkması ise ciddi tehlike arz ediyor. Metan gazı karbondioksit gazına göre 20 ila 25 kat daha fazla sera gazı etkisine sahip. Permafrost içinde gömülü metan miktarının 7,5 ila 400 milyar ton karbondioksit eşleniği sera gazına denk olduğu öngörülüyor.

Bilim insanları, Alaska’nın permafrostunun beklenenden iki kat hızlı çözüldüğünü belirtiyor. Karbon salımı konusunda önlem alınmazsa iklim değişikliği tepe noktasına erişecek ve bu noktadan sonra insan etkisinin bir önemi kalmayacak. Çünkü doğa içerisinde barındırdığı karbonu kendi kendine çözmeye devam edecek ve artık her şey için çok geç olmuş olacak.

permafrost

Permafrost Çözünmesi Hastalıklara Yol Açacak

Permafrost ayrıca milyonlarca yıllık organik madde ve yüksek miktarda ölü canlı barındırıyor. Bu demek oluyor ki insanların henüz tanışmadığı virüsler ve mikro organizmalar ortaya çıkarak yeni hastalıklara yol açacak.

Örneğin bilim insanları Alaska permafrostu içerisinde İspanyol nezlesinin RNA parçalarına ulaşmışlar. 2014 yılında yapılan bir çalışmada ise, Sibirya’da 30,000 yıldır, 30-35 metre derinlikte permafrost içerisinde donmuş halde bulunan Pithovirus sibericum ve Mollivirus sibericum virüsleri bulunmuş.

Çevre kirliliği ve iklim değişikliği başlıca sebepleri arasında tüm bu nedenler yer alıyor.

Çevreyi Kirleten Faktörler

Çevrenin kirlenmesi sonucu doğa üzerinde yer alan tüm canlılar olumsuz yönde etkileniyor. Hatta sağlıklarını riske atıyorlar. Çevreyi kirleten başlıca etmenler aşağıdaki gibidir.

  • Kürkürt bileşikleri
  • Oksijen bileşikleri
  • Azot bileşikleri
  • Halojen bileşikleri
  • Organik bileşikler
  • Tuzlar
  • Radyoaktif maddeler
  • Asit yağışları
  • Cıva
  • Bor
  • Katı parçacıklar

Çevre kirliliğinden sürekli bahsediyoruz fakat genel bir anlam taşıyor. Kirlenenler nelerdir ve nelere yol açıyor?

Hava Kirliliği; Atmosfer üzerinde insanlara zarar verebilecek türde maddelerin, (Örn: Duman, toz, gaz) tüm canlılara zarar verebilecek derecede artması hava kirliliğine sebep olur. Hava kirliliğine göre alınabilecek önlemleri düşünürsek, fabrika bacalarına, araba egzozlarına, konutlardan çıkan soba dumanlarına önlem alınması gerekir. Tüm bunların tamamen kesilmesi durumu imkansız olduğu için bu yönde ilerleyen zamanda çıkan ileri teknoloji sayesinde belki dur diyebiliriz.

Su Kirliliği; Suya atılan çöp ve kirli atıklar sonucu suyun dengesi bozuluyor ve bu maddeler suyun çözünürlüğü sayesinde suya karışıyor. Bu da suda yaşayan canlıların hayatı için tehlike arz ediyor. Su kirliliğine sebep olan maddeleri aşağıda sıralıyoruz. Su kirliliğini önleyebilmek için ilk alınması gereken önlem suyu tasarruflu kullanmak olmalıdır. Bunun dışında teknik açıdan suyu temizleyen önlemler alınabilir.

  • Gübreler
  • Termik Santraller
  • Endüstri Kuruluşları
  • Nükleer Santrallerden Çıkan Sıcak Sular
  • Toprak Erozyonu
  • Kimyasal Mücadele İlaçları
  • Tarımsal Sanayi Atık Suları

Toprak Kirliliği; Buna sebep olan başlıca neden, yerlere fütursuzca çöp atılması durumu desek yanılmış olmayız. Bunun yanı sıra asit yağmurları da toprak kirliliğine sebep olan etmenler arasında.

gürültü kirliliği

Gürültü Kirliliği; Bir insanın dayanabileceği desibelden daha yüksek ses çıkması durumudur. Eğlence araçları, sanayi kuruluşları, ulaşım araçları gürültü kirliliği sebepleri arasında gösterilebilir. Son olarak bir de radyoaktif kirlilik var.

Çevre kirliliği ve iklim değişikliği hakkında hali hazırda yaşadıklarımızı ve böyle durumlar için oluşabilecek riskleri detayları ile sizlere anlattık. Bundan sonrasında önlem almak hepimizin görevi diyor ve sizler ile vedalaşıyoruz.

Yazar Hakkında

Ekolojist

Ekolojist.net - Çevreci Haber Sitesi

Düşüncelerinizi Paylaşın